ENGELLİ ERGEN İHTİYAÇLARIN FARKEDİLMESİ

ENGELLİ ERGEN İHTİYAÇLARIN FARKEDİLMESİ
ENGELLİ ERGEN İHTİYAÇLARIN FARKEDİLMESİ

Anne babalar  çocuklarla kaliteli iletişim kurabilmek ve onlara anlaşıldığını hissettirmek, sağlıklı bir ilişkinin göstergesi olacaktır. Engellileri anlamak iletişim stratejileri ile onların temel ihtiyaçlarının anlaşıldığını ve karşılanabileceğini hissettirmek, onları dinleme ile güvene dayalı bir ilişki kurmak bizlerin en önemli görevidir. 

Bunun için biz büyükler engellilerle kaliteli iletişim becerileri geliştirmek zorundayız. Bu durumda onların bulundukları gelişim dönemi ve özelliklerini hatırlayarak empati kurmak sabırla iletişim kurmak engelli olduklarını farklı olduklarını unutmamamız gerekmektedir.

Bunun için engellileri yargılamadan dinlememiz, anlattıkları konuları hor görmememiz, dinlemeden öneri, akıl vermememiz, anlattıklarına soğuk ve ilgisiz kalmamamız, düşündükleri ve hissettiklerinin yanlış olduğunu söylemememiz, kutuplaşmış dil kullanmamamız gerekmektedir. 

Anne babalar olarak engelli cocuğumuz bize bir şey anlatırken onların iyiliği için hemen öneri vermeye ve doğru olanı onlara göstermeye başlarız. Ancak araştırmalar ve klinik deneyimler, engellilerle diyalog kurarken birşey söylemekten çok etkin dinlemenin iletişimin kalitesini daha artırdığını ve engellilerin aileleri ile daha sıkı bağ kurmasını sağladığını göstermektedir. Engelliler iletişimde en önemli nokta onlara dinlenildiklerini hissettirmektir. 
Dinlenildiklerini hissettirmek için lütfen öğüt vermeyelim, yargılamayalım, konuyu değiştirmeyelim, akıl okumayalım, yatıştırmaya çalışmayalım.Engelli size ne anlatırsa bedeninizle ve mimiklerinizle onu kabul ettiğinizi yani kabul dilini kullandığınızı ona hissettirin. 
Karşıdaki kişinin dediklerini kabul dilindeki gibi koşulsuz dinlerseniz, bunun yanında karşı tarafı anladığınızı belirtmek için kullandığı kelime ve cümlelerin altındaki duyguları ve düşünceleri ona yansıtırsanız, yada diğer bir deyişle geri iletirseniz etkin bir dinleme yapmış olursunuz. Orneklendirmek gerekirse; Engelli "Bugün matematik dersi çok zordu. Üff! Hiç birşey anlamadım ya matematikten kalırsam " diye sıkıntısını size iletirse, bizden yardım istiyor, çözüm bekliyor demektir.
Burada önemli olan bizlerin engelli öğrencilere nasıl yaklaşacağımızdır. "Matematik dersinin zor geçtiğini
söylüyorsun, anladığım kadarıyla bu canını sıkıyor hatta endişelisin" diyebiliriz yada "Gir odana televizyon seyretmek yerine dersini çalış .." diyebiliriz.
Unutmayalım ki engelli ergenlik döneminde bağımsız olma, kimlik oluşturma, kendine güven ve eğlence temel duygusal ihtiyaçlardır. Aslında çocuğunuz sizinle konuşurken bu temel ihtiyaçlarının karşılanacağına dair sizden güvence talep etmektedir. Engelli bu ihtiyaçları karşılamaktan çok, bu ihtiyaçların görülüp kabul edildiğini hissettirmek daha önemlidir. 
Engellilernin iletileri duygu içermese bile, sizin ses tonu ve bedeninden hangi ruh hali içerisinde oluğunu anlamanız ve geri iletmeniz çok önemlidir. Burada empati kurmak engelli ve ebeveynler için olmazsa olmazdır.
Engellilik ergenlik dönemi gelişimle ilgili değişimin çok hızlı olduğu bir dönemdir. Vücut ve düşünce yapısıhormonların etkisi ile hızlı değişim gösterir. Engelli ergenler bu hızlı değişime uyup uyum sağlamakta zorluk yaşayabilirler. 
Bu dönemde yaşanan yoğun duygular ve ihtiyaç farkındalığı engellileri huzursuz edebilir, bu son derece doğaldır. 
Zaten kendiliğinden karmaşık olan bu dönemde anlaşılmak engelli ve ergenler için en doğal ihtiyaçtır. 
Kendilerinin ebeveynleri tarafından anlaşıldığını hisseden engelli ergenler, birçok alanda daha az sorun yaşayacak ve ergenlik dönemini daha kolay atlatacaklardır.
İsmail Çavdar
Pozitif Engelliler Eğitim Derneği Başkanı